Economics of Love

Ibrahim Abouleish (1937-2017) viel voor de antroposofie maar bleef zijn geboorteland Egypte trouw. Dat had opzienbarende resultaten.

De taak die de Egyptische farmacoloog Ibrahim Abouleish zichzelf stelde toen hij in 1977 zeventig hectare woestijn kocht bij Belbeis, zo’n 60 kilometer ten noordoosten van Kaïro, was enorm. Niet alleen wilde hij de dorre, uitgeputte Sinaï-bodem vruchtbaar maken, het moest gebeuren op een manier die aansloot bij de biologisch-dynamische landbouw van de antroposofie.

Op 15 juni overleed Abouleish, tachtig jaar oud. Hij laat een groot, winstgevend bedrijf na met een jaaromzet van tientallen miljoenen euro en ruim 1.500 werknemers, dat onder meer textiel, dadels en geneeskrachtige kruiden produceert. In 2003 kreeg Abouleish de Right Livelihood Award, ook wel bekend als de ‘alternatieve Nobelprijs’.

Ibrahim Abouleish, in 1937 geboren in een gegoede familie in Egypte, raakte in zijn jonge jaren gefascineerd door het werk van de Duitse dichter Goethe. Hij ging scheikunde en medicijnen studeren in het Oostenrijkse Graz, waar hij, zoals hij later zei, opging in de Europese cultuur. Hij raakte gefascineerd door muziek, poëzie en filosofie – in het bijzonder het antroposofische gedachtegoed van Rudolf Steiner. Hij trouwde met een Oostenrijkse en kreeg een zoon en een dochter.

In 1975 maakte hij met zijn gezin een reis door zijn geboorteland en schrok. Het in zijn ogen welvarende land waaruit hij in de jaren 50 was vertrokken, was na een reeks mislukte socialistische experimenten verarmd. De gevolgen van overbevolking, gebrekkig onderwijs, slechte gezondheidszorg en een verschralend milieu waren pijnlijk zichtbaar.

Terug in Oostenrijk zocht hij voor zichzelf een antwoord. Twee jaar later had hij dat gevonden: hij wilde in de woestijn een modelgemeenschap stichten waaraan de Egyptische bevolking zich kon spiegelen. Zo begon het landbouwproject Sekem, genoemd naar een hiëroglief dat zoiets betekent als ‘de vitaliteit van de zon’.

„Er was niets”, vertelde Abouleish een paar jaar geleden in de VPRO-documentaire Groen Goud 2. „Geen water, geen elektriciteit, geen woningen, geen transport, geen communicatie.” Abouleish’ zoon Helmy, die op 17-jarige leeftijd zijn Oostenrijkse bestaan moest verruilen voor een leven in de woestijn, vertelt in de documentaire dat iedereen het zijn vader ontraadde. Maar Abouleish vertrouwde op wat hij zijn ‘economics of love’ noemde.

Met zorg werden planten gepoot die van de karige grond konden leven en op hun beurt de bodem verrijkten, zodat de aarde weer vruchtbaar werd. Steeds nieuwe plant- en boomsoorten zorgden voor een steeds rijker ecosysteem.
Abouleish bleef de islam altijd trouw, maar vermengde die in Sekem met de antroposofie. De werknemers beginnen er hun dag in een kring waarin ze vertellen wat ze de vorige dag hebben bereikt en wat ze deze dag gaan doen. Kinderen, blijkt uit een reportage in Der Spiegel, werken soms mee op het land maar gaan het grootste deel van de tijd naar school. Behalve gewone vakken als taal en rekenen, leren ze ook euritmie (antroposofische bewegingskunst).

Er bestond weerstand bij de Egyptische autoriteiten tegen de in hun ogen sektarische werkwijze. Maar uiteindelijk konden ze niet heen om de successen. Abouleish bereikte zulke goede resultaten dat hij de overheid er bijvoorbeeld van kon overtuigen de katoenteelt te vergroenen. Niet langer worden plantages (en de dorpen er omheen) vanuit vliegtuigjes besproeid met grote hoeveelheden landbouwgif.

Voor de omgeving is Sekem veel meer dan een bedrijf. In het bijbehorende ziekenhuis worden jaarlijks 30.000 mensen behandeld. Het bedrijf werkt samen met 800 kleine boeren. Op verschillende plekken in Egypte werken inmiddels vergelijkbare bedrijven onder de vlag van Sekem. En op de door Abouleish gestichte Heliopolis-universiteit in Kaïro krijgen studenten les in duurzame ontwikkeling.

Zo stelde Abouleish het zich voor toen hij naar Egypte terugkeerde. „We vergroenen niet om te vergroenen”, zei hij. „Maar om de ontwikkeling van de mens.”

[Bron:: NRC]

Zorgstelsel

Het eigen risico in de zorg moet naar nul. Dat zei SP-leider Emile Roemer zondag in het tv-programma WNL op Zondag. Het eigen risico is nu veel te hoog, aldus Roemer. Het is een “boete op ziek zijn” die niets te maken heeft met solidariteit.

Ook wil hij af van de macht van de zorgverzekeraars. ,,Marktwerking heeft de zorg niet beter en goedkoper gemaakt.” Roemer pleit daarom voor één publieke zorgvoorziening voor alle Nederlanders. De zorgpremie zou dan inkomensafhankelijk worden. Volgens de SP-leider zou dat betekenen dat ,,70 procent van de mensen erop vooruit gaat, en daar is niets mis mee”, aldus Roemer.

Poortwachter Turkije

In een brief roept Amnesty premier Rutte op om de EU-financiering aan Turkse detentiecentra op te schorten, totdat er een goed systeem is om de behandeling van vluchtelingen in de gaten te houden. Aanleiding is een onderzoek van Amnesty International, waaruit blijkt dat Turkije tientallen vluchtelingen en asielzoekers heeft opgepakt en overgebracht naar detentiecentra.

De EU gaat heel ver in haar drang om de asielstromen in te dammen. Sowieso maakt de EU de laatste maanden minder werk van mensenrechtenkwesties in Turkije. In Diyarbakir is twee weken geleden een advocaat doodgeschoten, maar daar hoor je niemand over. We hebben het land veel te hard nodig. Blijkbaar knijpen we dan een oogje toe.

[Bron:: Trouw]

Wapenhandel

granaat

Maar liefst 8 van de tien grootste levensverzekeraars investeren in totaal 6,8 miljard euro in bedrijven die wapens leveren. Dit blijkt uit onderzoek van Pax en de Eerlijke Verzekeringswijzer.

De bedrijven waarin wordt geïnvesteerd leveren bijvoorbeeld gevechtshelikopters, tanks, (cluster)bommen of radarsystemen. De ontvangende partijen zijn onder meer onder meer dictaturen en corrupte landen, zoals Saoedi-Arabië, Nigeria en Bahrein.

Radar besteedt in het komende seizoen aandacht aan dit onderwerp.

Lees hier meer over het onderzoek.

[Bron:: Radar]

Wereld Yoga Dag

yoga

Voor de eerste keer wordt op 21 juni Wereld Yoga Dag gevierd. Die kwam er op vraag van India aan de Verenigde Naties. India brak meteen een wereldrecord, met de grootste publieke yogasessie. 37.000 Indiërs deden een halfuur yoga, onder leiding van premier Narendra Modi. In het oosten werden de eerste benen en armen gestrekt, maar geleidelijk aan beginnen ook in het westen de eerste yogasessies op te starten.

De Internationale Yoga Dag is er gekomen na een VN-resolutie in december 2014, aangestuurd door Indië en gesteund door 177 VN-lidstaten. ‘Die resolutie was een bewijs van de grote interesse die er wereldwijd heerst voor yoga’, zegt de Indische ambassadeur.

Eerlijke bankwijzer

eerlijke_bankwijzer

De Eerlijke Bankwijzer vergelijkt de belangrijkste aanbieders van particuliere betaal- en spaarrekeningen op de Nederlandse markt op duurzaamheid. We publiceren de resultaten van onderzoek van de verschillende banken op de website en geven rekeninghouders de mogelijkheid hun bank aan te schrijven. Hiermee proberen we het investeringsbeleid van banken te verduurzamen.

We vergelijken het beleid èn de investerings- en financieringspraktijk van de bankgroepen publiekelijk zodat we samen met de consument concurrentie van banken op Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen stimuleren. Met als einddoel meer duurzame investeringen.

Daarnaast streven de initiatiefnemers van de Eerlijke Bankwijzer naar een constructieve dialoog met bankgroepen over duurzaamheids-thema’s. Bovendien zijn wij bereid om bankgroepen te ondersteunen door middel van advies over verbetering van beleid en de toepassing hiervan.

Eenzaamheid

eenzaam

Wat de zon is voor planten, is aandacht voor mensen, zegt emeritus hoogleraar Ivan Wolffers in de Nationale Eenzaamheid Lezing. In de zorg moet dat besef volgens hem nog helemaal doordringen.

Er lijden meer mensen aan het wegvallen van menselijke netwerken en door eenzaamheid dan aan infecties”, stelt hij. Natuurlijk, ebola moet bestreden, en Nederland moet daarbij helpen. Maar: “Bij ebola schrikken we ons een hoedje, maar een zeker zo grote bedreiging voor het menselijk welzijn – eenzaamheid – levert geen krantenkoppen op.” Terwijl de cijfers schrikbarend zijn: een derde van de mensen voelt zich eenzaam, 8 procent daarvan lijdt aan zeer ernstige gevoelens van eenzaamheid.

Of het probleem in de loop der tijd erger is geworden – de oud-hoogleraar denkt van wel. “Vroeger waren gezin, familie en kerk dominant. De relaties daarbinnen waren langduriger. Ondanks alle nadelen, was de omgeving stabieler dan nu. Mensen gaan veel minder naar de kerk, en ook door scheiding, migratie, ontslag, pensioen of overlijden vallen netwerken weg. Nieuwe netwerken zijn minder stabiel en vallen sneller uit elkaar, waardoor je ook sneller weer aansluiting moet zoeken bij weer een nieuw netwerk. Niets is meer vanzelfsprekend, je moet alles zelf doen. Als het niet lukt steeds nieuwe netwerken op te bouwen, dan val je er snel buiten.”