Economics of Love

 

 

 

 

 

 

 

 

Ibrahim Abouleish (1937-2017) viel voor de antroposofie maar bleef zijn geboorteland Egypte trouw. Dat had opzienbarende resultaten.

De taak die de Egyptische farmacoloog Ibrahim Abouleish zichzelf stelde toen hij in 1977 zeventig hectare woestijn kocht bij Belbeis, zo’n 60 kilometer ten noordoosten van Kaïro, was enorm. Niet alleen wilde hij de dorre, uitgeputte Sinaï-bodem vruchtbaar maken, het moest gebeuren op een manier die aansloot bij de biologisch-dynamische landbouw van de antroposofie.

Op 15 juni overleed Abouleish, tachtig jaar oud. Hij laat een groot, winstgevend bedrijf na met een jaaromzet van tientallen miljoenen euro en ruim 1.500 werknemers, dat onder meer textiel, dadels en geneeskrachtige kruiden produceert. In 2003 kreeg Abouleish de Right Livelihood Award, ook wel bekend als de ‘alternatieve Nobelprijs’.

Ibrahim Abouleish, in 1937 geboren in een gegoede familie in Egypte, raakte in zijn jonge jaren gefascineerd door het werk van de Duitse dichter Goethe. Hij ging scheikunde en medicijnen studeren in het Oostenrijkse Graz, waar hij, zoals hij later zei, opging in de Europese cultuur. Hij raakte gefascineerd door muziek, poëzie en filosofie – in het bijzonder het antroposofische gedachtegoed van Rudolf Steiner. Hij trouwde met een Oostenrijkse en kreeg een zoon en een dochter.

In 1975 maakte hij met zijn gezin een reis door zijn geboorteland en schrok. Het in zijn ogen welvarende land waaruit hij in de jaren 50 was vertrokken, was na een reeks mislukte socialistische experimenten verarmd. De gevolgen van overbevolking, gebrekkig onderwijs, slechte gezondheidszorg en een verschralend milieu waren pijnlijk zichtbaar.

Terug in Oostenrijk zocht hij voor zichzelf een antwoord. Twee jaar later had hij dat gevonden: hij wilde in de woestijn een modelgemeenschap stichten waaraan de Egyptische bevolking zich kon spiegelen. Zo begon het landbouwproject Sekem, genoemd naar een hiëroglief dat zoiets betekent als ‘de vitaliteit van de zon’.

„Er was niets”, vertelde Abouleish een paar jaar geleden in de VPRO-documentaire Groen Goud 2. „Geen water, geen elektriciteit, geen woningen, geen transport, geen communicatie.” Abouleish’ zoon Helmy, die op 17-jarige leeftijd zijn Oostenrijkse bestaan moest verruilen voor een leven in de woestijn, vertelt in de documentaire dat iedereen het zijn vader ontraadde. Maar Abouleish vertrouwde op wat hij zijn ‘economics of love’ noemde.

Met zorg werden planten gepoot die van de karige grond konden leven en op hun beurt de bodem verrijkten, zodat de aarde weer vruchtbaar werd. Steeds nieuwe plant- en boomsoorten zorgden voor een steeds rijker ecosysteem.
Abouleish bleef de islam altijd trouw, maar vermengde die in Sekem met de antroposofie. De werknemers beginnen er hun dag in een kring waarin ze vertellen wat ze de vorige dag hebben bereikt en wat ze deze dag gaan doen. Kinderen, blijkt uit een reportage in Der Spiegel, werken soms mee op het land maar gaan het grootste deel van de tijd naar school. Behalve gewone vakken als taal en rekenen, leren ze ook euritmie (antroposofische bewegingskunst).

Er bestond weerstand bij de Egyptische autoriteiten tegen de in hun ogen sektarische werkwijze. Maar uiteindelijk konden ze niet heen om de successen. Abouleish bereikte zulke goede resultaten dat hij de overheid er bijvoorbeeld van kon overtuigen de katoenteelt te vergroenen. Niet langer worden plantages (en de dorpen er omheen) vanuit vliegtuigjes besproeid met grote hoeveelheden landbouwgif.

Voor de omgeving is Sekem veel meer dan een bedrijf. In het bijbehorende ziekenhuis worden jaarlijks 30.000 mensen behandeld. Het bedrijf werkt samen met 800 kleine boeren. Op verschillende plekken in Egypte werken inmiddels vergelijkbare bedrijven onder de vlag van Sekem. En op de door Abouleish gestichte Heliopolis-universiteit in Kaïro krijgen studenten les in duurzame ontwikkeling.

Zo stelde Abouleish het zich voor toen hij naar Egypte terugkeerde. „We vergroenen niet om te vergroenen”, zei hij. „Maar om de ontwikkeling van de mens.”

[Bron:: NRC]

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail